Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Brzesku
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Brzesku stały się okazją do przypomnienia postaci generała brygady Zdzisława Baszaka „Pirata”, żołnierza Armii Krajowej i uczestnika walk konspiracyjnych w czasie II wojny światowej, który zmarł w 2024 roku w wieku 104 lat. Uroczystość zorganizowana 1 marca w sali audytoryjnej Regionalnego Centrum Kulturalno-Bibliotecznego odbyła się z inicjatywy brzeskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej przy współpracy z Miejskim Ośrodkiem Kultury oraz Urzędem Miejskim w Brzesku, a patronat nad wydarzeniem objął burmistrz Tomasz Latocha.
Spotkanie miało zarówno charakter artystyczny, jak i historyczny – na scenie wystąpiły zespoły dziecięce i młodzieżowe Kolorowe Nutki, Dźwięczni oraz Niesforne Nuty przygotowane przez Iwonę Mikołajek, Katarzynę Dudek i Agnieszkę Piekarz, prezentując m.in. utwory „Elegia o chłopcu polskim”, „Jest takie miejsce” i „Nim wstanie dzień”.
Ważnym elementem programu była także prelekcja poświęcona biografii „Pirata”, którą wygłosił Maciej Małozięć – wiceburmistrz Dębicy i członek Zarządu Głównego ŚZŻ AK. W trakcie spotkania wręczono również liczne wyróżnienia, w tym medale z okazji 35-lecia Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej dla członków brzeskiego koła oraz odznaczenia „Pro Patria”, przekazane w imieniu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przez płk. dr. Ryszarda Najczuka. Uhonorowano nimi osoby szczególnie zaangażowane w kultywowanie pamięci o historii i tradycjach niepodległościowych, a kolejnym wyróżnionym wręczono także pamiątkowe ryngrafy Armii Krajowej.
Sam Zdzisław Baszak urodził się w 1920 roku w Woli Gręboszowskiej, przed wojną służył w 16. Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej, a podczas okupacji działał w strukturach Armii Krajowej w obwodzie dąbrowskim, uczestnicząc w akcjach dywersyjnych przeciwko Niemcom oraz w operacji „Most III”, podczas której z okupowanej Polski przerzucono do Wielkiej Brytanii elementy rakiety V-2; po wojnie został aresztowany przez komunistyczne władze i przez kilka lat więziony, a w późniejszych latach aktywnie działał w środowisku kombatanckim i inicjował powstanie Izby Pamięci Armii Krajowej.
